ص 54 اهل برازخ را حجب كثيف و رقيق از پيش بردارند و اذا القبور بعثرت . اشارت به چند مطلب كرده است : يكى اين كه امد برازخ به لحاظ حجب متفاوت است . و ديگر اينكه حجب كثيف و رقيق كه با خود از دنيا برده‌اند از پيش بردارند كه اشارت به تكامل برزخى است چنان كه باز گويد : آنها كه از حبس برزخ خلاص يابند روى به بارگاه ربوبيت نهند . و ديگر استشهاد بكريمهء ياد شده در بيان قبر حقيقى و واقعى انسان كرده است . اما در مطلب اول رموز آيات و اشارات و بيان روايات در دقائق اسرار آن به وفق مبانى محكم عقلى اين است كه لبث و مكث برزخيان در برازخ به قدر رين قلوب آنان است ، نه اين كه هر انسانى را مكث در برزخ باشد زيرا كه اولياى آلهى را از آغاز روح و ريحان و جنت نعيم است و به علت حذر از اطاله از عنوان آيات و روايات مربوطه منصرف‌شده‌ايم . و اشاراتى كه در اعتلاى وجودى نفس انسانى تقديم داشته‌ايم تا حدى كفايت است . اما تكامل برزخى براى نفوسى ، باز از كلام صاحب شريعت كه منطق وحى است بىدغدغه است يعنى تكامل برزخى مسلم و محقق است و رواياتى كه در بيان اسرار آيات در احوال انسان در قبرش آمده است اكثر آنها ناظر به تكامل برزخى است كه مراد اين برزخ همان قبر حقيقى انسان است . و همچنين آيات و رواياتى كه در خروج از نار است ، و نيز آنچه در شفاعت است جميع آنها در تكامل برزخى است و شفاعت يعنى تكامل برزخى اما شفاعت را بايد از دنيا با خود